Cihan Yüksel Muslu- Osmanlılar ve Memlükler



PDF İndirmek İçin
D&R’den Satın Almak İçin
Çevirmen:Zeynep Rona
Yayın Tarihi2016-04-07
ISBN6051051567
Baskı Sayısı1. Baskı
DilTÜRKÇE
Sayfa Sayısı332
Cilt TipiKarton Kapak
Kağıt CinsiKitap Kağıdı
Boyut16.5 x 21 cm

Osmanlı-Memluk ilişkileriyle ilgilenmeye başladıktan kısa bir süre sonra dikkatimi bir şey çekti. Görebildiğim kadarıyla, modern çalışmalarda bu konuya birbiriyle çelişen iki görüş hakimdi. Aynı dini paylaştıklarından dolayı, İslam devletlerinin ilişkilerinin tekdüze ve dolayısıyla çalışılmaya değer olmadığına inanan bir yaklaşımla, Osmanlılarla Memlüklerin ilişkilerinin çalışılmaya değer olmasının ana ve hatta tek sebebinin bu iki Sünni Müslüman devlet arasındaki çatışma ve savaş olduğunu düşünen yaklaşım bu sahanın iki demirbaşı gibiydi. Bu oldukça yerleşmiş görüşlere karşın, Osmanlı ve Memluk birinci el kaynaklarını okumaya başladığımda bundan farklı bir resim ortaya çıkıyordu. Her şeyden önce, her iki coğrafyada üretilen belgelerin inceden inceye hissettirdiği ilk şey, bu iki yöre arasındaki insan trafiğinin yoğunluğuydu. Hacılardan tüccarlara, ilim yolundaki öğrencilerden şeyhlerinden seyahat emri almış dervişlere kadar geniş ve renkli bir topluluk bu canlı iletişimin parçalarıydılar. Bu yoğunluğu sayısal olarak tespit etmek henüz pek mümkün olmasa da, bu hacimde ve çeşitlilikte bir trafiğin yönetici sınıfların politikalarını ve karar verme mekanizmalarını bir şekilde etkilemiş olması gerekiyordu. Nitekim, 1360′ lardan 1517’ye kadar iki başkent arasında mekik dokuyan elçi heyetlerinin de bu topluluğun bir parçası olduğu hemen göze çarpmaktaydı. Bu süre içinde uzlaşmaların da, anlaşmazlıkların da hemen hemen tamamı diplomatik müzakerelerle çözümlenmişti. Bu görüşmeler zincirine bakıldığında da, Osmanlıların Memluk idaresine verdiği önem hem mektupların dilinde, hem de elçi ve hediye seçimlerinde kendini hemen gösteriyordu. Memlük idaresinin Osmanlıları önemsemesi ise zamanla, kısmen de bu diplomatik ziyaretlerin etkisiyle ortaya çıkmıştı. Uzun sureli ilişkilerinin büyük kısmı boyunca Memlüklerin daha üstün bir politik güç olduğu gerçekliğinin, özellikle 1517’den sonra yazılan kaynaklarda görülmesi gitgide zorlaşıyordu. Böyle zengin ve değişken bir iletişimi ne islam devletlerinin arasındaki ilişkilerin tekdüze olduğu gibi bir iddia, ne de Osmanlı-Memluk ilişkilerini sadece çatışma ve savaşla kurgulayan bir söylem açıklayabilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir