Kırgızlar (840-1207)

Orta Asya’da egemenlik kuran son Türk boyu Kırgızlardı. Asya Hun Devleti zamanında İrtiş Nehri civarında yaşayan Kırgızlar, sonraları Yenisey Irmağı bölgesine yerleşmişlerdir. 840 yılında zayıflayan Uygur Devleti’ni yıkan Kırgızlar, merkezi Ötüken olmak üzere bir teşkilatlı bir devlet meydana getirmişlerdi. Öyle ki Kırgızlar, başkenti Ötüken olan son Türk devleti olmuşlardır.

Orta Asya’da başlayan Moğol kabilelerinin güçlenmesi Kırgız Devletini de zor duruma sokmuştu. Kıtan(Kıtay-Hıtay)’lar tarafından Orhun bölgesi ele geçirildiğinde Kırgızlar bu bölgeden çıkartıldı. Bu durum sonucunda Orhun bölgesi Türk yurdu olmaktan çıkmış ve Moğol hakimiyetine geçerek bir üs halini almıştı. XIII. Yüzyılda başlayan Cengiz Han hakimiyeti Orta Asya’da gücünü hissettirmeye başladığında ona boyun eğenlerden birisi de Kırgızlar olmuştu. Böylelikle siyasi egemenliklerini kaybeden Kırgızlar 1207 yılında Moğollara itaat eden ilk Türk Devleti olmuşlardır.

Kırgızlar, kuruldukları Ötüken bölgesinin gelişmiş kültürünün ortadan kaldırılmasına sebep olmuşlardır. Divan-ı Lügati’t-Türk’te kendisinden bahsedilen Kırgızlar bu esere ölülerini yakan tek Türk devleti olarak girmişlerdir.

Yenisey Kitabeleri ve Manas Destanı Kırgızlara ait önemli eserlerdir. Bunun yanında Orhun kitabelerinde de Kırgızlar hakkında mühim bilgilere rastlanmaktadır. Manas Destanı, dünyanın en uzun destanı olması açısından oldukça önemlidir. Kırgızlar günümüzde Kırgızistan 7 bağımsız Türk devletinden birisi olarak Bişkek başkenti ile Orta Asya’da yer alan bir Türk devletidir. 2017 yılı nüfus sayımlarına göre nüfusu 6.202, resmi dili ise Kırgızca ve Rusçadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir